Σαν Σήμερα: Το Πέργαμο Πέφτει στη Ρώμη
17 Σεπτεμβρίου 133 π.Χ.: Ο τελευταίος βασιλιάς του Περγάμου υπογράφει και παραδίδει το βασίλειό του—η Ρώμη κληρονομεί μια αυτοκρατορία χωρίς να σηκώσει ξίφος.

Charles Le Brun — "The Jabach Family" (ca. 1660), public domain
Ένα ολόκληρο βασίλειο, με μια διαθήκη.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 133 π.Χ., ο Άτταλος Γ’, τελευταίος βασιλιάς του Περγάμου, ορίζει τη Ρώμη ως κληρονόμο του. Ούτε πολιορκία, ούτε ηρωική αντίσταση—μόνο μια υπογραφή που χαρίζει τα πλούτη της Ασίας στη Δημοκρατία.
Οι θησαυροί του Περγάμου γεμίζουν τα ταμεία της Ρώμης.
Η Ρώμη δεν κληρονομεί μόνο γη, αλλά και βιβλιοθήκες, ναούς, χρυσό. Αυτός ο ξαφνικός πλούτος φέρνει μπελάδες—ξεσπούν εξεγέρσεις, και οι νέες επαρχίες σημαίνουν νέους πονοκεφάλους για τη Σύγκλητο.
Χάρτινη αυτοκρατορία, αληθινές συνέπειες.
Αυτή η πράξη αλλάζει τις ισορροπίες: η Ρώμη κυβερνά πλέον βαθιά στη Μικρά Ασία. Για γενιές, οι ποιητές θα θρηνούν το τέλος του Περγάμου, και οι Ρωμαίοι στρατηγοί θα κοιτούν την Ανατολή με νέα όρεξη.
Ο βασιλιάς Άτταλος Γ’, φοβούμενος το χάος μετά τον θάνατό του, αφήνει το Πέργαμο στη Ρώμη με τη διαθήκη του. Για τη Ρώμη, είναι λαχείο: γη, τέχνη, εξουσία. Η Ασία, μέσα σε μια νύχτα, γίνεται ρωμαϊκή.