Μισούσαν οι Σπαρτιάτες το χιούμορ;
Φαντάζεσαι τους Σπαρτιάτες: ανέκφραστοι, αγέλαστοι πολεμιστές, χωρίς ποτέ ένα χαμόγελο. Το γέλιο ήταν αδυναμία—έτσι δεν λένε;
Unknown — "Mirror" (c. 470–460 BCE), CC0
Σοβαροί σαν δόρυ;
Οι Σπαρτιάτες εμφανίζονται σε κάθε ταινία σαν ανέκφραστοι, αγέλαστοι μαχητές. Ούτε χαμόγελο—μόνο πειθαρχία, αυτοσυγκράτηση και καμιά απειλή με μισόλογα. Σου δίνει την αίσθηση πως το γέλιο δεν ήταν απλώς σπάνιο, αλλά απαγορευμένο.
Πνεύμα πιο κοφτερό από τα σπαθιά τους.
Όμως οι αρχαίοι συγγραφείς τους παρουσιάζουν αλλιώς: οι Σπαρτιάτες ήταν διάσημοι για τα κοφτά, ξερά τους σχόλια. Όταν οι Πέρσες αγγελιοφόροι ζήτησαν να παραδοθούν, η απάντηση της Σπάρτης ήταν μία λέξη—«Αν». Ο Πλούταρχος γεμίζει σελίδες με καυστικές σπαρτιατικές ατάκες. Το στυλ τους; Λιτό, έξυπνο και συχνά ξεκαρδιστικό για όσους καταλάβαιναν.
Πώς ξεκίνησε αυτός ο μύθος;
Οι σύγχρονες ταινίες και κάποιες αυστηρές ρήσεις έκαναν τους Σπαρτιάτες να φαίνονται σκυθρωποί. Όμως για τους Έλληνες, το «λακωνικό» πνεύμα ερχόταν κατευθείαν από τη Σπάρτη—«λακωνικός» σημαίνει κυριολεκτικά «από τη Λακωνία», την πατρίδα τους. Η σιωπή μπορούσε να σκοτώνει, αλλά η σιωπή με ατάκα; Αυτό ήταν καθαρά σπαρτιατικό.
Οι αρχαίες πηγές είναι γεμάτες Σπαρτιάτες που πετούν κοφτά, ξερά αστεία—συχνά εις βάρος τους. Το λακωνικό πνεύμα ήταν το σήμα κατατεθέν τους, όχι η αγέλαστη σοβαρότητα.
