Αποφάσιζε το πλήθος τη μοίρα των μονομάχων;
Όταν ένας μονομάχος έπεφτε, το πλήθος δεν ούρλιαζε για αίμα ούτε ψήφιζε με αντίχειρες. Η πραγματική απόφαση βρισκόταν αλλού.

Unknown — "Cameo: Head of a Woman" (1–100 CE), CC0
Το πλήθος ζητά θάνατο—ή μήπως όχι;
Τους φανταζόμαστε σαν ρωμαϊκό όχλο, να ουρλιάζει για αίμα ενώ ο τραυματισμένος μονομάχος περιμένει τη μοίρα του. Οι ταινίες κάνουν κάθε αρένα δημοψήφισμα: αντίχειρας πάνω για έλεος, κάτω για θάνατο. Η αλήθεια είναι πολύ λιγότερο δημοκρατική.
Ποιος είχε την πραγματική εξουσία;
Ο editor—ο χορηγός των αγώνων, συνήθως ανώτατος αξιωματούχος ή αυτοκράτορας—αποφάσιζε ποιος θα ζήσει ή θα πεθάνει. Καμιά φορά το πλήθος τον επηρέαζε, αλλά το χρήμα και το κύρος μετρούσαν εξίσου. Οι σταρ μονομάχοι ήταν πολύτιμες επενδύσεις, όχι αναλώσιμα θεάματα.
Πώς διαδόθηκε ο μύθος;
Οι καλλιτέχνες της Αναγέννησης λάτρεψαν το δράμα της λαϊκής δικαιοσύνης. Το Χόλιγουντ το απογείωσε. Όμως οι Ρωμαίοι συγγραφείς όπως ο Σουητώνιος και τα αρχαία ανάγλυφα είναι σαφή: οι πραγματικές αποφάσεις έρχονταν από την κορυφή, όχι από τις κερκίδες.
Η τελική απόφαση ανήκε στον editor—τον χορηγό των αγώνων, συνήθως αξιωματούχο ή αυτοκράτορα—όχι στον όχλο. Η ζωή των μονομάχων συχνά κρινόταν από το κέρδος, την ικανότητα και τη διάθεση του ισχυρού, όχι από τις ζητωκραυγές.