Πραξιτέλης: Ο γλύπτης που τόλμησε να δείξει τη θεά γυμνή
Οι Αθηναίοι έμειναν άφωνοι όταν έπεσε το πανί: η Αφροδίτη, σκαλισμένη γυμνή, το μάρμαρο να μοιάζει σχεδόν ζωντανό.
Unknown — "Bronze mirror with a support in the form of a draped woman" (mid-5th century BCE), public domain
Θεά χωρίς πέπλο
Όταν οι Κνίδιοι αποκάλυψαν την Αφροδίτη του Πραξιτέλη, δεν ήταν το ύφασμα που τους σόκαρε—ήταν η απουσία του. Ποτέ πριν Έλληνας γλύπτης δεν είχε τολμήσει να σμιλέψει θεά εντελώς γυμνή, με το χέρι της να καλύπτει ντροπαλά τον εαυτό της, τις μαρμάρινες καμπύλες εκτεθειμένες.
Ρισκάροντας την οργή για την ομορφιά
Για αιώνες, οι θεές στην ελληνική τέχνη ήταν ντυμένες, απόμακρες και απρόσιτες. Ο Πραξιτέλης πέταξε την παράδοση, ενώνοντας το θείο με τον πόθο. Κάποιοι τον κατηγόρησαν για ιεροσυλία. Όμως προσκυνητές και ποιητές έρχονταν από τη Μικρά Ασία για να δουν το άγαλμα, και η Κνίδος πλούτισε από την κοσμοσυρροή.
Μια ιδέα πολύ δυνατή για να ξανακρυφτεί
Η Αφροδίτη της Κνίδου έγινε το πρότυπο για αμέτρητα αντίγραφα και μιμήσεις. Το σοκ ξεθύμανε, αλλά η επιρροή της δεν έσβησε ποτέ. Η ελληνική τέχνη—κι αργότερα η ρωμαϊκή—δεν θα ξανακρύψει ποτέ την ομορφιά πίσω από πέπλο.
Ο Πραξιτέλης ρίσκαρε σκάνδαλο και χειροκρότημα σμιλεύοντας το πρώτο γυναικείο γυμνό σε φυσικό μέγεθος—και μάλιστα θεά—για την Κνίδο. Άλλοι το είπαν βλασφημία. Άλλοι ταξίδευαν από όλη τη Μεσόγειο μόνο για να τη δουν. Εκείνη τη στιγμή, η ελληνική τέχνη πέρασε μια γραμμή που δεν θα ξαναγυρνούσε ποτέ πίσω.
