Άκουγαν τίποτα οι Έλληνες πολεμιστές με αυτά τα κράνη;
Φαντάσου έναν Έλληνα οπλίτη: πρόσωπο σφραγισμένο στο μπρούντζο, αυτιά βουλωμένα, μάχη στο σκοτάδι του ήχου. Πώς άκουγαν διαταγές—ή ένα δόρυ να έρχεται στα τυφλά;
Έκαναν τα ελληνικά κράνη τους στρατιώτες κουφούς;
Οι ταινίες δείχνουν Έλληνες οπλίτες να ορμούν με μπρούντζινα κράνη που κλείνουν όλο το κεφάλι—χωρίς τρύπες για τα αυτιά, χωρίς έλεος. Δείχνει ηρωικό, αλλά και αδύνατο: πώς να ακούσεις διαταγή ή έναν φίλο να φωνάζει «Σκύψε!»;
Τα αληθινά κράνη δεν ήταν αισθητηριακές φυλακές.
Οι πραγματικοί Έλληνες πολεμιστές φορούσαν συχνά κράνη όπως το «Ιλλυρικό» ή το «Χαλκιδικό»—ανοιχτά στα αυτιά ή με έξυπνες εγκοπές για την ακοή. Ακόμα και το διάσημο «Κορινθιακό» κράνος, το κλασικό με το κλειστό πρόσωπο, είχε βγει εκτός μάχης στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ.—η αρχαιολογία το βρίσκει κυρίως σε τάφους και στην τέχνη, όχι στα αληθινά πεδία μάχης.
Αυτό το σφραγισμένο πρόσωπο; Φταίνε οι μεταγενέστεροι καλλιτέχνες.
Το εμβληματικό, κουφό Κορινθιακό κράνος έγινε το σύμβολο του ελληνικού ηρωισμού—σε αγάλματα, νομίσματα και αγγεία. Αλλά τότε ήταν περισσότερο μεταμφίεση παρά μάχη. Ο μύθος επιβιώνει επειδή η τέχνη τον κρατά ζωντανό, όχι το πεδίο μάχης.
Αρχαιολογικές δοκιμές και αρχαία τέχνη δείχνουν πως τα περισσότερα ελληνικά κράνη άφηναν τα αυτιά εκπληκτικά εκτεθειμένα ή είχαν έξυπνες σχισμές και εγκοπές. Τα «κορινθιακά» κράνη που βλέπεις στα μουσεία; Στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. ήταν κυρίως για παρελάσεις—οι αληθινοί πολεμιστές ήθελαν τις αισθήσεις τους ξύπνιες.
