Αρχίδαμος Β', Η Φωνή της Σύνεσης
Ο βασιλιάς της Σπάρτης στέκεται μόνος σε αίθουσα πολεμιστών, ικετεύοντας να μην ορμήσουν σε πόλεμο με την Αθήνα. Τα λόγια του είναι δροσερό νερό σε πυρκαγιά υπερηφάνειας.
Paul Gauguin — "Ia Orana Maria (Hail Mary)" (1891), public domain
Ένας βασιλιάς ενάντια στη βοή
Ο Αρχίδαμος Β' σηκώνεται στη σπαρτιατική εκκλησία του δήμου, η φωνή του ήρεμη πάνω από τους ανυπόμονους ψιθύρους. Προειδοποιεί τον λαό του: η Αθήνα είναι πλούσια, πονηρή, και ο πόλεμος δεν θα είναι σύντομος. Στέκεται σχεδόν μόνος—ένα σταθερό καλάμι σε καταιγίδα ψήφων υπέρ της μάχης.
Ο απρόθυμος πόλεμος της Σπάρτης
Οι σύμμαχοι της πόλης σπρώχνουν για βία, φλογισμένοι από την αθηναϊκή φιλοδοξία. Ο κώδικας της Σπάρτης είναι υπακοή, αλλά ο Αρχίδαμος προσπαθεί με λογική: καθυστέρηση, προετοιμασία, να μην αφήσουν τον θυμό να διαλέξει την ώρα. Η σύνεσή του αποτυγχάνει. Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος ξεκινά—σχεδόν τρεις δεκαετίες καταστροφής.
Η σοφία θαμμένη κάτω από τα δόρατα
Ο Θουκυδίδης καταγράφει τον λόγο του Αρχιδάμου, τα λόγια του διαβάζονται τώρα σε ήσυχες αίθουσες. Η σύνεση του βασιλιά θυμάται—ο λαός του πλήρωσε το τίμημα. Μερικές φορές η πιο γενναία φωνή είναι αυτή που λέει: όχι ακόμα.
Ο Αρχίδαμος Β' εκλιπαρεί για ψυχραιμία, προειδοποιώντας πως η Σπάρτη δεν είναι έτοιμη για τον πόλεμο που απαιτούν οι σύμμαχοι. Η φωνή του αντηχεί πάνω σε πανοπλίες και υπερηφάνεια, αλλά οι περισσότεροι αρνούνται να ακούσουν. Η σύνεσή του δεν συγκρατεί το κύμα. Σε μια πόλη διάσημη για σιδερένια πειθαρχία, η σοφία ενός βασιλιά πνίγεται από τη δίψα για δόξα.
