Η Πτώση της Ρώμης: Ούτε Μια Νύχτα, Ούτε Μια Ημερομηνία
Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν κατέρρευσε μέσα σε ένα βράδυ το 476 μ.Χ. Ξεθώριασε, διαλύθηκε, μεταμορφώθηκε μέσα σε αιώνες.
Caravaggio (Michelangelo Merisi) — "The Musicians" (1597), public domain
Η Ρώμη δεν εξαφανίστηκε σε μια μέρα.
Οι περισσότεροι φανταζόμαστε τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να γκρεμίζεται μέσα σε μια νύχτα, κατακτημένη από βαρβάρους το 476 μ.Χ.—το «τέλος μιας εποχής». Οι ταινίες δείχνουν φλόγες, χάος, έναν κόσμο στο σκοτάδι. Η αλήθεια είναι πολύ πιο αργή, παράξενη και μπερδεμένη.
Η αυτοκρατορία ξηλώθηκε μέσα σε αιώνες.
Η Δυτική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έχανε εδάφη κομμάτι-κομμάτι: Γότθοι στην Ιταλία, Βάνδαλοι στην Αφρική, Φράγκοι στη Γαλατία. Ακόμα και μετά το 476, το ρωμαϊκό δίκαιο, η γλώσσα και η αστική ζωή συνέχισαν· οι τοπικοί άρχοντες αυτοαποκαλούνταν «Ρωμαίοι». Η Ανατολική Αυτοκρατορία (Βυζάντιο) άντεξε άλλον έναν χιλιετία.
Από πού βγήκε ο μύθος;
Οι πρώτοι ιστορικοί λάτρευαν ένα δραματικό φινάλε—το 476 ήταν πιο εύκολο να το θυμάσαι από αιώνες παρακμής. Αργότερα, οι ρομαντικοί συγγραφείς ζωγράφισαν την πτώση της Ρώμης σαν μια και μόνη καταστροφή. Αλλά αν ρωτούσες έναν Ρωμαίο το 480, θα αναγνώριζε ακόμα τον κόσμο του.
Η λεγόμενη «πτώση» ήταν ένα αργό ξήλωμα, όχι μια και μόνη κοσμογονική στιγμή. Στην πραγματικότητα, εκατομμύρια στους πρώην δρόμους της αυτοκρατορίας μετά βίας κατάλαβαν ότι κάτι άλλαξε.
