Ο Σενέκας για την αξία του χρόνου
«Δεν είναι ότι έχουμε λίγο χρόνο να ζήσουμε, αλλά ότι σπαταλάμε πολύ από αυτόν.» Ο Σενέκας, στα λατινικά, διαγιγνώσκει την επιδημία της διάσπασης προσοχής πριν καν υπάρξουν τα smartphones.
Juan Bautista Martínez del Mazo — "Don Gaspar de Guzmán (1587–1645), Count-Duke of Olivares" (ca. 1636 or later), public domain
Ο χρόνος, το πιο σπάνιο νόμισμα.
Ο Σενέκας, στο «Περί της συντομίας του βίου» (De Brevitate Vitae, 1.3), λέει: «Non exiguum temporis habemus, sed multum perdidimus.» — «Δεν είναι ότι έχουμε λίγο χρόνο να ζήσουμε, αλλά ότι σπαταλάμε πολύ από αυτόν.» Μια φράση που είναι ταυτόχρονα κατηγορία και εξομολόγηση.
Γιατί ακόμα πονάει αυτό;
Ο Σενέκας έβλεπε γερουσιαστές να ξοδεύουν τη ζωή τους σε φιλοδοξίες και παιχνίδια. Η στωική του απάντηση: ο χρόνος είναι το μόνο αγαθό που δεν ανανεώνεται. Δεν προειδοποίησε μόνο τη Ρώμη—πέταξε τον καθρέφτη σε κάθε μελλοντική γενιά.
Το δικό του τελεσίγραφο.
Καταδικασμένος σε θάνατο από τον Νέρωνα, ο Σενέκας έγραφε μέχρι το τέλος. Έβαλε όλη την αγωνία του χρόνου σε κάθε επιστολή. Η κληρονομιά του; Να μας θυμίζει πως οι ώρες κυλούν, είτε το προσέχουμε είτε όχι.
Ο Σενέκας είδε τις ατελείωτες περισπάσεις της Ρώμης—άρματα, κουτσομπολιά, βία—και διέλυσε κάθε δικαιολογία για αναβλητικότητα. Οι φράσεις του διαπερνούν ακόμα αιώνες χαμένων απογευμάτων.
