Ρωμαϊκά Συμπόσια: Όχι όργια φαγητού
Σκέφτεσαι ρωμαϊκό συμπόσιο: μάτια αγριεμένα, βουνά φαγητού, καλεσμένοι να τρώνε μέχρι να σωριαστούν. Το απόλυτο σύμβολο υπερβολής. Η αλήθεια όμως ήταν πιο λεπτή—και γεμάτη τελετουργία.
Jacques Louis David — "The Death of Socrates" (1787), public domain
Ο μύθος του συμποσίου-οργίου.
Ταινίες και μυθιστορήματα το λατρεύουν: Ρωμαίοι ξαπλωμένοι σε ανάκλιντρα, να καταβροχθίζουν τα πάντα, δούλοι να φέρνουν ατελείωτα πιάτα. Ευαίσθητες κυρίες να αποσύρονται για να κάνουν εμετό και να επιστρέφουν για δεύτερο γύρο. Η απόλυτη εικόνα παρακμής.
Πραγματικότητα συμποσίου: πολιτική και επίδειξη.
Το ρωμαϊκό convivium ήταν θέμα εξουσίας, όχι απλής απόλαυσης. Οι οικοδεσπότες παρουσίαζαν σπάνια φαγητά—άλλοτε παγώνια, άλλοτε ταπεινά φασόλια—για να εντυπωσιάσουν τους καλεσμένους, όχι για να φάνε μέχρι σκασμού. Πηγές όπως ο Σενέκας και ο Ιουβενάλης σατιρίζουν τους λίγους λαίμαργους· για τους περισσότερους, η υπερβολή ήταν ντροπή, όχι καμάρι.
Πώς ρίζωσε αυτός ο μύθος;
Οι αρχαίοι σατιρικοί και ηθικολόγοι μεγαλοποιούσαν τα κακά παραδείγματα για να στηλιτεύσουν την ελίτ. Πρόσθεσε αναγεννησιακούς πίνακες, βικτωριανή ηθική και χολιγουντιανή υπερβολή, και ξαφνικά κάθε Ρωμαίος έγινε πάρτι-ζώο. Ο μύθος έμεινε—η πραγματικότητα χάθηκε.
Τα ρωμαϊκά συμπόσια ήταν επίδειξη κύρους, γούστου και κοινωνικής πολιτικής. Η λαιμαργία υπήρχε, αλλά ήταν αντικείμενο σάτιρας—όχι ο κανόνας. Η εικόνα των οργιαστικών γευμάτων οφείλεται περισσότερο σε ρωμαϊκούς ηθικολόγους και το Χόλιγουντ παρά στην αρχαιολογία.
