Έλληνες φιλόσοφοι και χειρωνακτική εργασία
Φαντάζεσαι τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα να περιφρονούν όσους δούλευαν με τα χέρια τους. Καθαρή σκέψη, ποτέ χώμα στα νύχια.
Florent Mols — "View of Greek classical ruins", Public domain
Ο μύθος του αργόσχολου στοχαστή.
Πιθανότατα φαντάζεσαι τον Σωκράτη να κρατά μόνο ένα κύπελλο ή έναν πάπυρο—η σκέψη ήταν για το μυαλό, όχι για τους μυς. Οι φιλόσοφοι συζητούσαν σε μαρμάρινες στοές, ενώ άλλοι έχτιζαν, έψηναν ή όργωναν. Αυτή είναι η σχολική εικόνα.
Η φιλοσοφία γνώρισε κάλους.
Όμως ο Ζήνων, ιδρυτής των Στωικών, δίδασκε στη στοά που μύριζε ακόμα εμπορικά. Ο ίδιος ο Σωκράτης ήταν λιθοξόος, όπως γράφει ο Πλάτων. Ο Διογένης ζούσε σε πιθάρι και τα έκανε όλα μόνος του—ζητιάνευε, σκούπιζε, ακόμα και έραβε τον μανδύα του. Καμία ελεφαντοστέινη στήλη εδώ.
Από πού ξεκίνησε ο μύθος της σνομπιάς;
Οι Ρωμαίοι αριστοκράτες αργότερα ήθελαν να ξεχωρίζουν από τη «χειρωνακτική» εργασία. Ο Πλάτων όντως έλεγε ότι κάποιες τέχνες αποσπούν από το «ευ ζην», αλλά οι ελληνικές πόλεις στηρίζονταν σε σκεπτόμενους εργάτες, και οι φιλοσοφικές σχολές συχνά συναντιούνταν σε γυμναστήρια γεμάτα εργάτες. Η πραγματικότητα ήταν πιο ιδρωμένη—και πολύ πιο ενδιαφέρουσα—από τον μύθο.
Μερικοί από τους πιο διάσημους Έλληνες φιλοσόφους δούλευαν περήφανα ως τεχνίτες ή εργάτες, και τουλάχιστον ένας δίδασκε στο γυμναστήριο με πριονίδι ακόμα πάνω του.
