Ήταν Όλοι οι Μονομάχοι Δούλοι;
Κάθε ταινία δείχνει τους μονομάχους σαν ανώνυμους δούλους, καταδικασμένους να πεθάνουν για το πλήθος. Κι όμως, κάποιοι υπέγραψαν από επιλογή—και δεν ήταν λίγοι.
Salvator Rosa — "Self-Portrait" (ca. 1647), public domain
Μονομάχοι: πάντα δούλοι, έτσι δεν είναι;
Σκέφτεσαι κάθε μονομάχο σαν καταδικασμένο δούλο, ριγμένο στην αρένα χωρίς τη θέλησή του. Αλυσίδες, απόγνωση, χωρίς διέξοδο. Αυτή είναι η εικόνα που μας έχουν περάσει ταινίες και τηλεόραση.
Πολλοί διάλεξαν την αρένα—με τη θέλησή τους.
Αρχαίες επιγραφές αποκαλύπτουν μια ανατροπή: μέχρι και οι μισοί μονομάχοι ήταν εθελοντές, οι λεγόμενοι 'auctorati'. Ελεύθεροι άνδρες—ακόμα και Ρωμαίοι πολίτες—υπέγραφαν συμβόλαια για να αγωνιστούν. Για κάποιους ήταν τρόπος να ξεχρεώσουν ή να κυνηγήσουν δόξα. Άλλοι ήθελαν το χρηματικό έπαθλο ή απλώς τη συγκίνηση. Το πλήθος συχνά ζητωκραύγαζε πιο δυνατά για αυτούς τους επαγγελματίες.
Πώς κόλλησε ο μύθος.
Γιατί η σύγχυση; Αιώνες χριστιανών συγγραφέων παρουσίασαν τους μονομάχους ως θύματα ρωμαϊκής αγριότητας, και ο σύγχρονος κινηματογράφος ενίσχυσε την εικόνα του αλυσοδεμένου δούλου. Όμως η άμμος έκρυβε μια πιο παράξενη, πιο περίπλοκη ιστορία.
Ελεύθεροι άνδρες και ακόμα και Ρωμαίοι πολίτες προσφέρθηκαν εθελοντικά να γίνουν μονομάχοι. Οι λόγοι τους; Από χρέη μέχρι άγρια φιλοδοξία. Η αρένα ήταν σκηνή, αλλά οι ιστορίες στην άμμο σπάνια είναι όπως τις δείχνει το Χόλιγουντ.
