Ο Αριστοτέλης για τη Συνήθεια και το Θάρρος
«Γινόμαστε γενναίοι κάνοντας γενναίες πράξεις.» — Ο Αριστοτέλης, πιο πολύ προπονητής παρά μύστης, κάνει την αρετή ζήτημα εξάσκησης.
Thomas Hartley Cromek (British, 1809–1873) — "The Arch of Titus and the Coliseum, Rome" (1846), CC0
Οι κανόνες του Αριστοτέλη για ήρωες.
Στα Ηθικά Νικομάχεια, Βιβλίο Β’, ο Αριστοτέλης γράφει: «οἱ δὲ ἐπαναλαμβάνοντες τὰ ἀνδρεῖα ἔργα ἀνδρεῖοι γίγνονται.» — «Κάνοντας ανδρείες πράξεις, οι άνθρωποι γίνονται ανδρείοι.» Η αρετή εδώ δεν είναι συναίσθημα. Είναι άσκηση.
Τι εννοούσε ο Αριστοτέλης;
Ο Αριστοτέλης δίδαξε πως η αριστεία είναι συνήθεια. Το θάρρος, η δικαιοσύνη, ακόμα και η αυτοσυγκράτηση—δεν έρχονται από τη φύση, αλλά από την εξάσκηση. Κάθε μικρή, επαναλαμβανόμενη πράξη σφυρηλατεί χαρακτήρα. Κάνε αρκετές γενναίες πράξεις, και μια μέρα ξυπνάς ως ο άνθρωπος που ήθελες να γίνεις.
Ο πατέρας της συνήθειας.
Ο Αριστοτέλης περπατούσε στους κήπους της Αθήνας, διδάσκοντας με λίστες, όχι με αινίγματα. Πίστευε πως η καλή ζωή δεν είναι θέμα έμπνευσης της στιγμής, αλλά καθημερινής παρουσίας. Γι’ αυτό η φράση του αντηχεί ακόμα—σε κάθε αποδυτήριο και κάθε σχολική τάξη.
Για τον Αριστοτέλη, δεν γεννιέσαι καλός. Γίνεσαι αυτό που εξασκείς κάθε μέρα. Ο χαρακτήρας είναι επανάληψη, όχι κληρονομιά.
