Επιτύμβια Πρόσκληση για Δείπνο
Μια ρωμαϊκή επιτύμβια στήλη προσκαλεί τους ζωντανούς σε δείπνο με τους νεκρούς.

Unknown — "Carnelian ring stone" (ca. 1st century CE–3rd century CE), public domain
Ένας τάφος που φιλοξενεί τους ζωντανούς
Σε μια ρωμαϊκή επιτύμβια στήλη στην Αλγερία, η επιγραφή γράφει: «Ξένε, στάσου μια στιγμή! Κάθισε, πιες και πιες στην υγειά μου.» Δεν είναι ποίηση—είναι οδηγίες. Ο τάφος είχε χτισμένο παγκάκι, έτοιμο για όποιον περνούσε να δειπνήσει με τον νεκρό.
Συμπόσιο με τους νεκρούς
Οι Ρωμαίοι έπαιρναν στα σοβαρά τη λατρεία των προγόνων. Στη Βόρεια Αφρική, κάποιοι τάφοι χτίζονταν σαν μικροσκοπικά τραπεζαρία, με πέτρινους καναπέδες για πενθούντες και ταξιδιώτες. Οι αρχαιολόγοι τα λένε «τάφους-συμπόσια». Σκοπός: να μένει η μνήμη ζωντανή με φαγητό, ποτό και το όνομα του νεκρού στα χείλη.
Στη ρωμαϊκή Βόρεια Αφρική, οι αρχαιολόγοι βρήκαν επιγραφή όπου ο νεκρός ζητά από τους περαστικούς να καθίσουν, να πιουν και να τον τιμήσουν—πάνω στον τάφο του. Αυτοί οι «τάφοι-συμπόσια» δείχνουν πόσο θολά ήταν τα όρια ανάμεσα σε ζωντανούς και νεκρούς στη Ρώμη.