Επίκτητος: Για τις προσβολές και τη δύναμη
«Εἰ σε λυπήσει τις, γνῶθι ὅτι αὑτὸς ἔσυμβάλετο.» Ο Επίκτητος, στα ελληνικά, δεν διστάζει: «If someone succeeds in provoking you, realize that your mind is complicit in the provocation.»
Paul Gauguin — "Ia Orana Maria (Hail Mary)" (1891), public domain
Ο Επίκτητος επιστρέφει την προσβολή.
Στα Διατριβές, Βιβλίο Α', ο Επίκτητος γράφει: «Εἰ σε λυπήσει τις, γνῶθι ὅτι αὑτὸς ἔσυμβάλετο.» — «Αν κάποιος καταφέρει να σε ενοχλήσει, να ξέρεις πως το μυαλό σου συνέβαλε σε αυτό.» Δεν μιλά απλώς για υπομονή. Διεκδικεί κυριαρχία στον εαυτό.
Το στωικό τείχος προστασίας.
Για τον Επίκτητο, η αληθινή δύναμη είναι να αποφασίζεις τι θα σε αγγίξει. Αν ταράζεσαι, είναι η δική σου πεποίθηση—όχι τα λόγια τους—που σε πονά. Άλλαξε τις κρίσεις σου, και οι προσβολές μαραίνονται. Ο στωικισμός γίνεται αυτοάμυνα, όχι άρνηση.
Ο Επίκτητος δεν απλώς αγνοεί τους επικριτές—αναποδογυρίζει το παιχνίδι. Η αληθινή προσβολή, για εκείνον, είναι να αφήσεις κάποιον να σου κλέψει την ηρεμία.
