Επίκτητος για την Ελευθερία
«Ουδείς ελεύθερος, ει μη ο αυτός εαυτού κύριος.» — Ο Επίκτητος δεν μιλούσε για δούλους και αφέντες· η επανάσταση είναι στο μυαλό.
Ο Επίκτητος ξαναορίζει την ελευθερία.
Ο Επίκτητος, στα Διατριβές Βιβλίο Β΄, γράφει: «οὐδεὶς ἐλεύθερός ἐστιν ὃς οὐκ ἔστ’ αὐτοκράτωρ ἑαυτοῦ» — «Κανείς δεν είναι ελεύθερος αν δεν είναι κύριος του εαυτού του.» Ένας δούλος που ελέγχει τις σκέψεις του είναι πιο ελεύθερος από έναν αφέντη χαμένο στα πάθη του, υποστήριζε.
Οι αληθινές αλυσίδες είναι εσωτερικές.
Για τον Επίκτητο, η ελευθερία δεν χαρίζεται με νόμο—την κατακτάς μέσα στο ίδιο σου το μυαλό. Έβλεπε άντρες με τόγκα να κυβερνιούνται από φιλοδοξία, φόβο, απληστία· έβλεπε δούλους γαλήνιους. Κυρίευσε τον εαυτό σου, έλεγε, και ο κόσμος χάνει τη δύναμή του πάνω σου.
Ο δούλος που ξεπέρασε τους αφέντες.
Κάποτε δούλος του γραμματέα του Νέρωνα στη Ρώμη, ο Επίκτητος κουβαλούσε ένα σπασμένο πόδι και μια σκληρή νιότη. Δίδασκε σε ένα λιτό δωμάτιο, αλλά μαθητές έρχονταν απ’ όλη την αυτοκρατορία. Το μάθημά του; Όποιος κυριαρχεί στον εαυτό του είναι ελεύθερος—κι αυτό ακόμα τσούζει.
Ο Επίκτητος γνώριζε τη δουλεία από πρώτο χέρι. Η φιλοσοφία του μετατρέπει την ελευθερία σε εσωτερική μάχη, όχι νομικό καθεστώς.
